Nắm rõ các trường hợp thu hồi Sổ đỏ là điều cần thiết đối với mọi người sử dụng đất. Theo quy định chi tiết của Luật Đất đai 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/8/2024), việc thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (thường gọi là Sổ đỏ) được siết chặt và quy định rõ ràng hơn.
Cụ thể, theo Khoản 2 Điều 152 Luật Đất đai 2024, Nhà nước có thẩm quyền thu hồi Sổ đỏ đã cấp trong 06 trường hợp cụ thể dưới đây:
6 Trường hợp Nhà nước thu hồi Sổ đỏ theo khoản 2 điều 152 luật Đất đai 2024
- Trường hợp 1: Nhà nước thực hiện việc thu hồi toàn bộ diện tích đất đã được ghi trên Sổ đỏ đã cấp (liên quan đến các quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền).
- Trường hợp 2: Thu hồi Sổ đỏ để phục vụ cho quy trình cấp đổi Sổ đỏ mới cho người sử dụng đất theo quy định pháp luật.
- Trường hợp 3: Người sử dụng đất hoặc chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất đăng ký biến động đất đai hoặc tài sản gắn liền với đất, và việc đăng ký này dẫn đến yêu cầu phải cấp mới Sổ đỏ (ví dụ: chuyển nhượng một phần, thay đổi mục đích sử dụng đất).
- Trường hợp 4: Thu hồi Sổ đỏ bị cấp sai quy định pháp luật. Sổ đỏ đã được cấp nhưng không đúng với quy định của pháp luật về đất đai tại thời điểm cấp. Các sai phạm này (các trường hợp Sổ đỏ bị thu hồi khi cấp sai) bao gồm:
- Cấp không đúng thẩm quyền quy định;
- Cấp không đúng đối tượng được quyền sử dụng đất;
- Cấp sai diện tích đất thực tế;
- Cấp khi đất không đủ điều kiện được cấp theo quy định;
- Cấp không đúng mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất.
- Trường hợp 5: Sổ đỏ đã cấp bị Tòa án có thẩm quyền ra phán quyết tuyên bố hủy bỏ (tuyên huỷ).
- Trường hợp 6: Thực hiện việc đấu giá, giao quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất theo yêu cầu của Tòa án hoặc cơ quan thi hành án, trong khi người phải thi hành án không tự nguyện nộp lại Sổ đỏ đã được cấp.
Căn cứ thu hồi Sổ đỏ không thuộc 6 trường hợp kể trên
Theo Khoản 5 Điều 152 Luật Đất đai 2024, việc thu hồi Sổ đỏ ngoài 06 trường hợp nêu trên chỉ được thực hiện khi có một trong các căn cứ sau:
- Có bản án hoặc quyết định của Tòa án nhân dân đã có hiệu lực thi hành;
- Có văn bản kiến nghị của cơ quan thi hành án về việc thi hành bản án, quyết định theo quy định pháp luật.
Cả bản án, quyết định hoặc văn bản kiến nghị này đều phải chứa đựng nội dung yêu cầu rõ ràng về việc thu hồi Sổ đỏ đã cấp. Điều này nhằm đảm bảo tính chặt chẽ và chỉ thu hồi Sổ đỏ trong các trường hợp bắt buộc theo quy định pháp luật.
ABALAW
